Nie należy się zniechęcać tylko poinformować o tym lekarza.

Siedzący za biurkiem psychiatra pochylony na stertą papierów i notujący co mówi pacjent może w różny sposób do leczenia zniechęcić. Kontakt z profesjonalistą ma natomiast do leczenia skłonić. Trzeba mieć czas by wytłumaczyć na czym depresja polega, pokazać że można sobie z nią poradzić przy wsparciu lekowym. Trzeba uspokoić pacjenta i jego rodzinę i dać im poczucie bezpieczeństwa. Powoli buduje się w ten sposób więź terapeutyczna oparta na zaufaniu.

Rodzinie i pacjentowi należy wytłumaczyć jak działają leki, kiedy należy się czego spodziewać jeżeli chodzi o ich działania uboczne. Pacjent i jego rodzina powinni mieć możliwość kontaktu w każdej chwili z jednostką medyczną podejmującą się leczenia. Wtedy z dużym prawdopodobieństwem można założyc, że pacjent będzie  przyjmował leki pod kontrolą rodziny na początku, a potem już samodzielnie.

Trzeba bowiem mieć na uwadze, że pacjenci i ich rodziny leków psychiatrycznych się boją, szczególnie jeżeli leczeni są po raz pierwszy.  Lęk , który jest objawem wiodącym w depresji rozciąga się również na leki.

Dostosowanie leków do danego pacjenta zależy od wielu czynników i wcale nie jest takie proste.

Trzeba mieć duże doświadczenie i przeanalizować wiele spraw. Ważne jest gdzie pacjent będzie leczony, jaką będzie miał opiekę, jaka jest głębokość depresji, czy wcześniej brał jakieś leki, czy na coś choruje, czy przyjmował substancje psychoaktywne, czy w rodzinie ktoś cierpiał na depresję. Tego trzeba się dowiedzieć by móc uwzględnić to w dawkowaniu leczeniu.

Jeżeli jest to kolejny epizod depresji to pacjent szybciej może się zorientować co mu dolega ale nie zawsze. W depresji ma się wrażenie, że nigdy lepiej nie było, że ten stan trwa przez cały czas, że się już takim jest i takim się zostanie.
 Powodem nawrotu najczęściej jest przedwczesne odstawienie leków i nie podporządkowanie się zaleceniom lekarskim. Pacjent nawet poinformowany o możliwości wystąpienia nawrotu, kiedy dobrze się poczuje przeważnie odstawi leki, sądzi bowiem, że nigdy nie da się już wpędzić w depresję. To odstawienie leków przeważnie dzieje się po pół roku, po roku jest nawrót choroby. Depresja wykazuje sezonowość tzn występuje najczęściej wiosną i zimą.

Może dojść u kobiet do zatrzymania miesiączki, u mężczyzn do obniżenia libido. Często w depresji endogennej chory wieczorem czuje się lepiej niż rano i wybudza się około 4 rano.

W depresji obniżony nastrój nie pozwala przywołać żadnej pozytywnej czy konstruktywnej myśli.

Pacjent pomimo tego, że czuł się lepiej nie pamięta tego, uważa, że cały czas było z nim źle.

Jeżeli wystąpi nawrót choroby lekarz rozważa stosowanie leków normotymicznych, które tym nawrotom zapobiegają. Leki te należy przyjmować minimum dwa lata od ostatniego epizodu depresyjnego. Nasz mózg musi zapomnieć jak reagował w trudnych dla niego sytuacjach.

Stosowanie leków zapobiegających nawrotom i psychoterapii, której działanie zapobiegające również zostało potwierdzone, daje 60%-wą gwarancję utrzymującej się przez wiele lat remisji czy poprawy.

Jak dotąd nie znamy lepszej drogi postępowania z człowiekiem w depresji.

Jeżeli lekarz przyjmujący w przychodni jest doświadczonym specjalistą istnieje duże prawdopodobieństwo, że nie będzie kierował pacjenta do szpitala. Musi jednak być bardzo wnikliwy ponieważ to właśnie pacjenci depresyjni najczęściej podejmują próby samobójcze.

Jeżeli jednak pacjent ma natrętne myśli samobójcze to należy go skierować do szpitala, nawet nieraz wbrew jego woli. W oddziale szpitalnym szybciej można pacjentowi pomóc ustawiając mu właściwe leczenie. Można pacjenta leczyć ambulatoryjnie czyli w poradni dopiero gdy ustąpią myśli rezygnacyjne i samobójcze, obniży się poziom lęku i ureguluje się sen i apetyt. To wszystko na ogół idzie w parze.

Pacjenta, u którego choroba ma tendencję do nawrotów należy uczulić, że pogorszenie stanu psychicznego wyprzedzają zaburzenia snu i apetytu. Pojawiają się koszmary senne, sen się skraca  lub wydłuża, jest przerywany. Apetyt jest wzmożony lub zmniejszony.

Świadomy pacjent współpracuje i przejmuje odpowiedzialność za leczenie, bez tego skuteczność naszych działań zmniejsza się.

Psychoterapia behawioralno - poznawcza pozwala pacjentowi lepiej radzić sobie z emocjami poprzez odbudowanie i wzmocnienie mechanizmów obronnych osobowości.

Po dwóch latach utrzymującej się poprawy u tak przygotowanego pacjenta można pokusić się na stopniowe odstawianie leków. Większość pacjentów po upływie tego czasu, przejściu całego procesu terapeutycznego, ma szansę żyć bez leków.

Cała tajemnica powodzenia leczenia zależna jest od kontaktu pacjent – lekarz – terapeuta, a oni wszyscy powinni współdziałać. Oprócz tego tym łagodniejszy przebieg depresji im pacjent ma większe przedchorobowe umiejętności społeczne i oparcie społeczne.

W leczeniu pomaga znalezienie przez pacjenta pasji i prowadzenie regularnego i zdrowego trybu życia. Wszelkie używki i środki uzależniające proces leczenia zaburzają i przedłużają, a są przez pacjentów bardzo często stosowane. Lekarze nie zawsze wiedzą o tym ponieważ pacjenci zatajają takie fakty. Zażywanie środków psychoaktywnych może dawać niejasny obraz diagnostyczny, trudność w doborze dawki leków co w konsekwencji spowalnia proces leczenia.

Pomimo dużej wiedzy na temat depresji wzrastająca jej ilość oraz w konsekwencji ilość samobójstw świadczy, że w tym temacie jeszcze przed nami wiele niewiadomych.

Pacjentów i ich rodziny uczulam by bliskich cierpiących na depresję nie aktywizowali zbyt szybko, bo to może pogorszyć moim zdaniem samopoczucie. Gdy ktoś kto z trudem zbiera myśli i ma wrażenie, że nie poradzi sobie z życiem rady „weź się w garść”, „zajmij się czymś” mogą tylko pogorszyć samoocenę pacjenta. Gdy nie może tego co radzimy zrobić to dochodzi do wniosku, że jest już tragicznie, beznadziejnie… Depresyjne myślenie powraca z większym natężeniem.

Młodym lekarzom, psychologom i terapeutom radzę wykonać skalę Becka pacjentowi i dopiero wtedy podejmować decyzję czy może uczestniczyć w terapii. Terapia pacjenta może być dla niego szkodliwa gdy ktoś się tego podejmie zbyt szybko.

Nim nie zaczną działać leki możemy pacjenta wysłuchać, zrozumieć i nie oceniać tylko być.

Dopiero gdy doprowadzimy do równowagi w neuroprzekaźnikach za pomocą leków przeciwdepresyjnych kierujemy pacjenta na psychoterapię. Leczenie trwa około 2 lata ale to nie znaczy, że tak długo pacjent czuje się źle. Około 30% pacjentów zostanie wyleczona i nie będzie miała nawrotów u kolejnych 40% będą występowały nawroty jesienią czy wiosną ale są łagodniejsze, niestety 30% wszystkich cierpiących to przebiegi ciężkie w tym 10% depresje lekooporne.

Depresja stała się zjawiskiem powszechnym. Może dotknąć każdego z nas w sprzyjających dla niej, a niesprzyjających dla nas okolicznościach. W naszym kraju ma warunki sprzyjające.

Klimat, nasz narodowy „optymizm”, cechy charakteru typowe dla Polaków, rozwój gospodarczy i inne są dla niej dobrą pożywką.

Można też popatrzeć na depresję jako sposób „wyłączenia” na jakiś czas z tego pędu, w którym żyjemy.